Povodom obeležavanja 110 godina od evakuacije srpske vojske sa obala Albanije u 1. Svetskom ratu, ministri odbrane Srbije i Italije položili vence na Novom groblju u Beogradu

3. marta 2026. godine na Novom groblju u Beogradu održana je zajednička komemoracija povodom obeležavanja 110 godina od evakuacije srpske vojske sa obala Albanije u Velikom ratu. Ministar odbrane Bratislav Gašić i ministar odbrane Republike Italije Gvido Krozeto položili su ovim povodom vence i odali počast na Italijanskom vojnom groblju i kod Spomen-kosturnice braniocima Beograda (1914-1918).

Uz podršku britanskih i francuskih jedinica italijanska kraljevska mornarica je obavila više od 500 plovidbi i tako omogućila evakuaciji oko 260.000 ljudi. Srpski vojnici najpre su prevezeni na Krf, a zatim u Solun, odakle je počela kontraofanziva koja će dovesti do konačne pobede sila Antante u i oslobođenja Srbije u 1. Svetskom ratu.

Srpska kosturnica i spomenik braniocima Beograda (1914-1918) izgrađena je 1931. godine po projektu ruskog arhitekte Romana Verhovskog, na inicijativu Udruženja rezervnih ratnih oficira i ratnika, uz podršku beogradske opštine. U kosturnici ispod spomenika su smešteni posmrtni ostaci su 3.259 identifikovanih i 1.074 neidentifikovana vojnika poginulih za vreme balkanskih i u prvom svetskom ratu. Spomenik težine 2.780 kg, izliven od legure bronze, bakra, kalaja i cinka, po dimenzijama je bio najveći u tadašnjoj Kraljevini. Spomenik nad kosturnicom osvećen je na Dan Primirja, 11 novembra 1931. Godine. Osvećenju je prisustvovao kralj Aleksandar i druge istaknute državne i vojne zvanice.

Italijansko vojno groblje je završeno 1931.godine. Na ovom su prostoru sahranjeni Italijanski dobrovoljci izginuli u 1.Svetskom ratu. Groblje je ograđeno masivnom ogradom od betona i kovanog gvoždja, a karakteriše ga i oživljena arhitektura svetog Rimskog carstva pomešana sa hrišćanskom simbolikom. Na Italijanskom vonom groblju je između ostalog postavljena spomen ploča sedmorici prvih dobrovoljaca pripadnika „Legije Garibaldinaca“ koji su prebegli u Srbiju i borili se u redovima Zlatiborskog četničkog odreda u četi Vladimira Bana. Petorica ovih dobrovoljaca su poginuli u borbama na Babinoj Glavi kod Višegrada, tamo su i sahranjeni, ali njihova tela nisu nikada pronađena. Žrtvovanje ovih hrabrih boraca je trebalo da predstavlja okosnicu za formiranje Italijanskog vojnog groblja na Novom groblju u Beogradu.

Snimak ceremonije možete pogledati na ovom linku.